رونمایی از هر لوگوی المپیک همیشه با موجی از واکنشها همراه میشود و نخستین قضاوت کاربران اینترنت معمولاً سختگیرانهترین آزمون برای یک هویت بصری است. لوگوی جدید بازیهای المپیک و پارالمپیک زمستانی Alpes 2030 نیز از این قاعده مستثنی نبود. تنها چند دقیقه پس از معرفی رسمی آن، طراحان از کیفیت اجرای اثر تمجید کردند، علاقهمندان به برندینگ به بررسی نمادپردازی آن پرداختند و بسیاری از کاربران نیز با شوخی گفتند که در نگاه اول تصور کردهاند یک اپلیکیشن بانکی یا استارتاپ مالی را باز کردهاند.
اما این برداشت به معنای ضعیف بودن لوگو نیست؛ برعکس، نشان جدید از نظر اجرا، اثری مدرن، جسور و بسیار حرفهای به نظر میرسد. مجموعهای از خطوط نورانی که به سمت یک قله همگرا میشوند، با طیفی از آبیهای کوهستانی و صورتیهای الهامگرفته از غروب طراحی شدهاند. نتیجه، نشانی ساده، بهیادماندنی و از نظر فنی بسیار دقیق است.
با این حال، نخستین چیزی که با دیدن آن به ذهن نمیرسد «المپیک زمستانی» است. زبان هندسی و مینیمالیسم صیقلخورده این طراحی بیشتر یادآور هویت بصری شرکتهای فینتک یا استارتاپهای فناوری مالی است؛ گویی قرار است خدمات سرمایهگذاری یا کارتهای بانکی لوکس ارائه دهد.

کوه، نور و مفهوم همگرایی
به گفته برگزارکنندگان، ایده اصلی این هویت بصری از مفهوم «کوهی که با نور آشکار میشود» گرفته شده است. خطوط تابشی، چشمانداز رشتهکوههای آلپ را در نور خورشید تداعی میکنند و نقطهای که این خطوط به آن میرسند، نمادی از اتحاد، همبستگی و تلاش مشترک ورزشکاران و ملتهاست.
در نسخه مربوط به المپیک، فرم کلی به سمت قلهای صعود میکند، در حالی که لوگوی پارالمپیک با هوشمندی همین ساختار را به شکلی معکوس بازآفرینی کرده است. این دو نشان کاملاً به یکدیگر تعلق دارند، اما صرفاً نسخههای کپیشده از هم نیستند؛ بلکه بخشی از یک سیستم هویت بصری منسجم محسوب میشوند.
رنگهایی که از طبیعت آلپ الهام گرفتهاند
یکی از نقاط قوت این هویت بصری، انتخاب رنگهاست. طیفهای آبی تیره و آبی لاجوردی به ارتفاعات، یخ و سرمای کوهستان اشاره دارند، در حالی که صورتی و قرمز از پدیده طبیعی Alpenglow الهام گرفتهاند؛ همان نور گرم و طلایی که هنگام طلوع و غروب خورشید بر قلههای آلپ میتابد.
این انتخاب رنگ باعث میشود هویت بصری ارتباطی مستقیم با تجربه حضور در کوهستان برقرار کند و فراتر از یک ترکیب رنگی صرف، بخشی از فضای طبیعی منطقه میزبان را بازتاب دهد.
از منظر کاربردی نیز این لوگو عملکرد مناسبی خواهد داشت. ساختار ساده آن باعث میشود در ابعاد بسیار بزرگ روی تابلوهای ورزشگاهها، آواتار شبکههای اجتماعی، پوشاک، کالاهای تبلیغاتی و سایر رسانهها بدون افت کیفیت قابل استفاده باشد؛ موضوعی که برای مجموعه گسترده برند المپیک اهمیت زیادی دارد.
ادای احترام به گرافیک مدرن فرانسه
یکی دیگر از ویژگیهای قابل توجه این لوگو، ارجاع آن به سنت گرافیک مدرن فرانسه است. خطوط شعاعی و همگرا، یادآور زبان بصری مدرنیسم پس از جنگ جهانی دوم و تجربههای گرافیکی دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ هستند؛ سبکی که حرکت، انرژی و آیندهگرایی را با فرمهای ساده و هندسی نمایش میداد.
این ویژگی به لوگو شخصیتی متمایز میدهد و حالوهوایی رترو-فیوچریستی ایجاد میکند. با این حال، همین خصوصیت باعث شده نشان بیش از آنکه به یک رویداد ورزشی شباهت داشته باشد، به هویت یک پروژه فرهنگی یا فناوری نزدیک شود. برای بسیاری نیز ممکن است تداعیکننده گرافیک برنامههای تلویزیونی قدیمی، موزههای علوم یا حتی جلد آلبومهای موسیقی دهههای گذشته باشد.
آیا بدون نام «Alpes ۲۰۳۰» قابل تشخیص است؟
یکی از پرسشهای مهم درباره این طراحی آن است که اگر عبارت «Alpes ۲۰۳۰» از کنار لوگو حذف شود، آیا مخاطبان بلافاصله متوجه خواهند شد که این نشان به رشتهکوههای آلپ فرانسه تعلق دارد؟
پاسخ احتمالاً منفی است. انتزاع بیش از حد، اگرچه به ماندگاری، انعطافپذیری و قابلیت استفاده در رسانههای مختلف کمک میکند، اما گاهی هویت مکانی و ویژگیهای منحصربهفرد را کمرنگ میسازد.
اگر این نشان با لوگوی بازیهای زمستانی ونکوور ۲۰۱۰ یا هویت بصری آلبرتویل ۱۹۹۲ مقایسه شود، مشخص است که لوگوی جدید ارتباط مستقیم کمتری با جغرافیا و فرهنگ محل برگزاری برقرار میکند.
هویتی مدرن که بحثبرانگیز باقی خواهد ماند
با وجود این انتقادها، هویت بصری Alpes ۲۰۳۰ در رسیدن به اهداف خود موفق به نظر میرسد. این لوگو متمایز، حرفهای و از نظر طراحی بهخوبی اجرا شده است و احتمال زیادی وجود دارد که بهتر از بسیاری از لوگوهای اخیر المپیک در گذر زمان دوام بیاورد.
در عین حال، این هویت بصری یک ویژگی ارزشمند دیگر نیز دارد؛ اینکه دوباره درباره طراحی لوگوی یک رویداد بینالمللی بحث و گفتوگو ایجاد کرده است. حتی اگر برخی افراد در نگاه اول آن را با یک استارتاپ فینتک اشتباه بگیرند، شاید همین واکنشها بخشی از بهای خلق هویتی باشد که فراموش نمیشود.

