فیگما یا ادوبی؟ شاید تا چند سال پیش پاسخ این سؤال برای بیشتر طراحان روشن بود. Adobe با ابزارهایی مانند فتوشاپ، ایلاستریتور و این‌دیزاین، سال‌ها استاندارد صنعت طراحی را در اختیار داشت و کمتر رقیبی می‌توانست جایگاه آن را تهدید کند. اما حالا، با گسترش هوش مصنوعی، معادله در حال تغییر است.
در تازه‌ترین گزارش Bank of America Securities، تحلیلگران این مؤسسه سرمایه‌گذاری اعلام کرده‌اند که در شرایط فعلی، Figma موقعیت بهتری نسبت به Adobe برای رشد در عصر هوش مصنوعی دارد. این گزارش بیش از آنکه درباره قیمت سهام باشد، تصویری از آینده صنعت نرم‌افزارهای طراحی ارائه می‌دهد؛ آینده‌ای که شاید برای طراحان نیز اهمیت بیشتری از سرمایه‌گذاران داشته باشد.
چرا هوش مصنوعی قواعد بازی را تغییر داده است؟
تا چند سال پیش، ارزش یک نرم‌افزار طراحی تا حد زیادی به تعداد ابزارها و امکانات آن وابسته بود.
اما امروز بسیاری از قابلیت‌هایی که زمانی نقطه قوت محصولات حرفه‌ای بودند، توسط مدل‌های هوش مصنوعی در چند ثانیه انجام می‌شوند؛ از حذف پس‌زمینه و روتوش تصویر گرفته تا تولید آیکون، تصویرسازی، طراحی رابط کاربری و حتی ساخت نمونه اولیه.
این موضوع باعث شده سؤال مهمی مطرح شود:
اگر هوش مصنوعی بتواند بخش بزرگی از تولید محتوا را انجام دهد، نقش نرم‌افزارهای طراحی چه خواهد بود؟
پاسخ Figma و Adobe به این سؤال کاملاً متفاوت است.
Figma دیگر فقط یک ابزار طراحی نیست
وقتی نام Figma مطرح می‌شود، بسیاری هنوز آن را صرفاً یک نرم‌افزار طراحی رابط کاربری می‌دانند.
اما واقعیت این است که Figma طی چند سال گذشته به یک پلتفرم همکاری برای تیم‌های محصول تبدیل شده است؛ جایی که طراح، برنامه‌نویس، مدیر محصول، پژوهشگر، نویسنده محتوا و حتی مدیر بازاریابی روی یک پروژه مشترک کار می‌کنند.
به اعتقاد تحلیلگران Bank of America، همین ویژگی مهم‌ترین مزیت Figma در عصر AI است.
هوش مصنوعی شاید بتواند طراحی اولیه را سریع‌تر انجام دهد، اما هرچه تولید محتوا آسان‌تر شود، نیاز به هماهنگی، تصمیم‌گیری، بازبینی و همکاری میان اعضای تیم بیشتر خواهد شد؛ دقیقاً همان بخشی که Figma در آن قدرت دارد.
مدل درآمدی که از AI سود می‌برد
یکی از نکات جالب گزارش، نحوه کسب درآمد Figma از قابلیت‌های هوش مصنوعی است.
به‌جای اینکه AI را به‌صورت رایگان در اختیار همه قرار دهد، Figma بخشی از خدمات هوش مصنوعی را بر پایه اعتبار (Credits) ارائه می‌کند.
بر اساس این گزارش، بیش از ۷۵ درصد مشتریان سازمانی پس از مصرف اعتبار اولیه، اعتبار بیشتری خریداری کرده‌اند؛ نشانه‌ای که از نگاه تحلیلگران، بیانگر پذیرش بالای این مدل و تمایل کاربران به پرداخت برای قابلیت‌های AI است.
چرا Adobe تحت فشار قرار گرفته است؟
این گزارش به معنای ضعیف بودن Adobe نیست.
Adobe همچنان بزرگ‌ترین اکوسیستم طراحی جهان را در اختیار دارد و ابزارهایی مانند Photoshop، Illustrator، Premiere Pro و Acrobat میلیون‌ها کاربر حرفه‌ای دارند.
بااین‌حال، تحلیلگران معتقدند Adobe با چالش متفاوتی روبه‌رو است.
بخش مهمی از قابلیت‌هایی که زمانی مزیت رقابتی فتوشاپ محسوب می‌شد، امروز توسط مدل‌های هوش مصنوعی یا ابزارهای ارزان‌تر نیز قابل انجام است.
در نتیجه Adobe باید ثابت کند که هوش مصنوعی نه‌تنها کاربران فعلی را حفظ می‌کند، بلکه می‌تواند درآمد جدید نیز ایجاد کند؛ موضوعی که هنوز برای بخشی از بازار قانع‌کننده نیست.
آیا این یعنی دوران Adobe به پایان رسیده است؟
خیر.
Adobe همچنان قدرتمندترین مجموعه ابزارهای حرفه‌ای را در اختیار دارد و در حوزه‌هایی مانند چاپ، تصویرسازی، تدوین و مدیریت رنگ، رقیب مستقیمی ندارد.
اما نکته مهم این است که میدان رقابت تغییر کرده است.
اگر در گذشته رقابت بر سر «بهترین ابزار طراحی» بود، امروز رقابت بر سر «بهترین پلتفرم برای همکاری انسان و هوش مصنوعی» است.
در این میدان، مزیت فقط تعداد ابزارها نیست؛ بلکه سرعت همکاری، اشتراک‌گذاری، یکپارچگی و مدیریت پروژه نیز اهمیت پیدا کرده است.
طراحی امروز بیش از هر زمان دیگری به مهارت‌هایی مانند همکاری تیمی، طراحی سیستم، تفکر محصول، مدیریت فرایند و استفاده هوشمندانه از AI وابسته شده است.
به همین دلیل، یادگیری Figma دیگر فقط برای طراحان رابط کاربری اهمیت ندارد؛ بلکه به مهارتی پایه برای بسیاری از طراحان گرافیک، مدیران محصول و حتی تیم‌های بازاریابی تبدیل شده است.
در عین حال، کنار گذاشتن Adobe نیز منطقی نیست. واقعیت این است که آینده صنعت طراحی احتمالاً متعلق به طراحانی خواهد بود که بتوانند از قدرت هر دو اکوسیستم استفاده کنند؛ Adobe برای تولید و ویرایش حرفه‌ای محتوا، و Figma برای طراحی، همکاری و توسعه محصول.