دوران دشواری برای صنعت انیمیشن است. پس از تعدیل نیرو در دیزنی و تصمیم این شرکت برای نمایش ویدئوهای تیک‌تاک در Disney+، حالا خبر حضور یکی از هم‌بنیان‌گذاران پیکسار در داوری یک جشنواره فیلم‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی، بحث قدیمی درباره آینده انیمیشن و هوش مصنوعی را دوباره داغ کرده است.
اد کتمول (Ed Catmull)، دانشمند علوم کامپیوتر و از بنیان‌گذاران استودیوی پیکسار، به هیئت داوران Higgsfield Global Film Festival پیوسته است؛ مسابقه‌ای با جایزه یک میلیون دلاری که به آثار ساخته‌شده با هوش مصنوعی مولد اختصاص دارد. همین خبر کافی بود تا اختلاف‌نظرها درباره جایگاه هوش مصنوعی در صنعت انیمیشن بار دیگر شدت بگیرد.
کتمول از پیشگامان گرافیک سه‌بعدی به شمار می‌رود. او در سال ۱۹۷۲ نخستین مدل سه‌بعدی از دست خود را در دانشگاه یوتا ساخت؛ مدلی که بعدها در فیلم Futureworld (۱۹۷۶) مورد استفاده قرار گرفت. او سپس بخش گرافیک رایانه‌ای لوکاس‌فیلم را بنیان گذاشت؛ بخشی که پس از خرید توسط استیو جابز، در سال ۱۹۸۶ به استودیوی پیکسار تبدیل شد. کتمول بعدها ریاست پیکسار و همچنین استودیوی انیمیشن والت دیزنی را بر عهده گرفت.
شرکت Higgsfield که پلتفرمی اشتراکی برای فیلم‌سازی با هوش مصنوعی ارائه می‌دهد، در معرفی کتمول بر سابقه او به‌عنوان برنده پنج جایزه اسکار، تهیه‌کننده اجرایی Toy Story و «مخترع گرافیک سه‌بعدی» تأکید کرده است.
الکس مشربوف، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل Higgsfield، در لینکدین نوشت:
«ما همیشه تحسین می‌کردیم که پیکسار چگونه هنرمندان و مهندسان را کنار هم قرار داد تا چیزی خلق کنند که هیچ‌کدام به‌تنهایی قادر به ساخت آن نبودند. اکنون اد کتمول به ما کمک می‌کند تا نخستین نسل فیلم‌سازان هوش مصنوعی را داوری کنیم.»
اگرچه کتمول هشت سال پیش از دیزنی بازنشسته شد، اما حضور او اعتبار قابل‌توجهی به این رقابت بخشیده؛ رقابتی که در عمل، ویترینی برای معرفی پلتفرم Higgsfield نیز محسوب می‌شود.
این خبر بار دیگر اختلاف دیدگاه‌ها درباره هوش مصنوعی را آشکار کرده است. کانی هه (Connie He)، هنرمند سابق پیکسار که اکنون در Google DeepMind فعالیت می‌کند، پیش‌تر گفته بود هوش مصنوعی امکان خلق سبک‌هایی از انیمیشن را فراهم کرده که بدون آن قابل دستیابی نبود.
با این حال، مخالفت گسترده با استفاده از هوش مصنوعی در هنرهای تجسمی همچنان ادامه دارد؛ به‌ویژه به دلیل آموزش بسیاری از مدل‌ها با آثار هنری دارای حق نشر و بدون دریافت مجوز. هرچند Higgsfield مدل اختصاصی خود را توسعه نداده، اما میزبان مدل‌هایی مانند Seedance و Google Veo است.
واکنش‌ها به حضور کتمول نیز دوگانه بوده است. برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی آن را نشانه‌ای از جدی گرفته شدن انیمیشن مبتنی بر هوش مصنوعی می‌دانند، اما بسیاری از منتقدان نظر دیگری دارند. یکی از کاربران وب‌سایت Cartoon Brew این تصمیم را «خنجری بزرگ از پشت» توصیف کرده است.
حتی برخی طرفداران هوش مصنوعی نیز از شرایط مسابقه انتقاد کرده‌اند. شرکت‌کنندگان باید مشترک سرویس Higgsfield باشند و آثار خود را فقط با ابزار Cinema Studio این شرکت تولید کنند. همچنین تمام پروژه‌های ارسالی به‌صورت متن‌باز منتشر می‌شوند؛ موضوعی که به سایر کاربران اجازه استفاده مجدد از آثار را می‌دهد و حق دائمی استفاده تبلیغاتی را نیز برای Higgsfield محفوظ نگه می‌دارد.
Higgsfield پیش‌تر نیز به‌دلیل برخی کمپین‌های تبلیغاتی بحث‌برانگیز خبرساز شده بود. این شرکت در ماه مه مدعی شده بود نخستین فیلم هوش مصنوعی را «در جشنواره کن» نمایش داده است، اما بعداً مشخص شد این نمایش هیچ ارتباطی با جشنواره رسمی کن نداشته است. منتقدانی که فیلم را تماشا کردند نیز معتقد بودند هالیوود فعلاً دلیلی برای نگرانی ندارد.
در نهایت، حضور اد کتمول بدون شک امتیاز تبلیغاتی بزرگی برای این رقابت محسوب می‌شود، اما آثار شرکت‌کنندگان هنوز باید ثابت کنند که فیلم‌سازی با هوش مصنوعی می‌تواند فراتر از یک نمایش تبلیغاتی عمل کند.