فرض کنید مهلت تحویل یک پروژه مهم امروز است؛ پروژه‌ای که می‌تواند مسیر حرفه‌ای شما را تغییر دهد. می‌دانید این کار قرار است تمام توان خلاقانه‌تان را به چالش بکشد.
اما به‌جای اضطراب، ناگهان کاملاً در کار غرق می‌شوید. ایده‌هایی که تا چند دقیقه پیش دست‌نیافتنی به نظر می‌رسیدند، حالا یکی پس از دیگری شکل می‌گیرند. کار بدون تلاش آگاهانه پیش می‌رود، بیشتر بر اساس غریزه و شهود تصمیم می‌گیرید و احساس می‌کنید کاملاً بر روند کار مسلط هستید. چند ساعت بعد به خودتان می‌آیید و می‌بینید روز کاری تمام شده است.
این همان حالت فلو (Flow) است؛ وضعیتی که در آن تمرکز کامل شکل می‌گیرد، گذر زمان را فراموش می‌کنیم و عملکردمان به اوج می‌رسد. برای یک طراح ممکن است هنگام کار روی یک پروژه اتفاق بیفتد، برای یک موسیقی‌دان هنگام نواختن ساز و برای یک ورزشکار زمانی که کاملاً روی فرم است و بهترین عملکردش را ارائه می‌دهد.
فلو دقیقاً چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
رسیدن به فلو چندان ساده نیست. این حالت به تمرکز عمیق، انگیزه بالا و یک چالش مناسب نیاز دارد؛ کاری که به اندازه کافی دشوار باشد تا مهارت‌های شما را به کار بگیرد، اما آن‌قدر سخت نباشد که باعث اضطراب شود.
اگر چالش بیش از حد بزرگ باشد، استرس جای فلو را می‌گیرد. اگر هم بیش از حد ساده باشد، خیلی زود حوصله‌تان سر می‌رود. نقطه ایده‌آل جایی میان این دو قرار دارد.
بیشتر بخوانید: سه ترفند برای افزایش شانس موفقیت
استوارت دونالدسون، رئیس مرکز Flourishing در دانشگاه تحصیلات تکمیلی کلرمونت، معتقد است بسیاری از محیط‌های کاری دقیقاً در یکی از همین دو وضعیت گرفتارند. بعضی شغل‌ها فشار و اضطراب دائمی ایجاد می‌کنند و هدف اصلی‌شان افزایش بهره‌وری و سود است. در مقابل، بعضی مشاغل آن‌قدر چالش کمی دارند که فرد خیلی زود دچار کسالت می‌شود.
در هر دو حالت، رسیدن به کار عمیق دشوار است.
جلسات پشت سر هم، دشمن فلو
یکی از موانع اصلی، ساختار تکه‌تکه روز کاری است. دونالدسون می‌گوید برنامه بسیاری از افراد چیزی شبیه این است: جلسه‌ای درباره موضوع A ساعت ۹:۳۰، جلسه‌ای درباره موضوع B ساعت ۱۱ و بعد هم جلسه‌ای دیگر درباره موضوع C.
در چنین برنامه‌ای، حتی اگر انگیزه و مهارت کافی داشته باشید، فرصتی برای فرو رفتن در یک کار جدی باقی نمی‌ماند. درست زمانی که ذهن آماده ورود به مرحله تمرکز عمیق می‌شود، جلسه بعدی از راه می‌رسد.
برای تجربه فلو، فقط داشتن یک پروژه خوب کافی نیست؛ باید به ذهن فرصت بدهیم برای مدتی بدون وقفه روی همان کار بماند.