شرکت لایکا (Leica) به مناسبت شصتمین سالگرد معرفی خانواده لنزهای افسانه‌ای Noctilux، کتابی نفیس و ۲۴۰ صفحه‌ای منتشر می‌کند که تاریخچه، دستاوردهای اپتیکی و روند تکامل این لنزها را در طول شش دهه روایت می‌کند.
لایکا در معرفی این کتاب می‌گوید: «از نخستین لنز تولید انبوه این شرکت با سطوح آسفریکال گرفته تا جدیدترین مدل واید، این کتاب داستان چگونگی تبدیل یک ایده جسورانه به یک افسانه را روایت می‌کند.»
نخستین لنز Noctilux در سال ۱۹۶۶ و در نمایشگاه عکاسی Photokina معرفی شد؛ رویدادی که اکنون دیگر برگزار نمی‌شود. هدف از طراحی این لنز، ثبت تصاویر در شرایط نوری بسیار ضعیف و فراتر رفتن از محدودیت‌هایی بود که لنزهای آن زمان با آن مواجه بودند.
نام Noctilux نیز از همین ایده سرچشمه می‌گیرد و به توانایی ثبت نور در تاریکی اشاره دارد. این خانواده لنز در طول سال‌ها به دلیل دیافراگم بسیار باز و عملکرد استثنایی در نور کم، لقب «پادشاه شب» را به خود اختصاص داده است.
شش دهه نوآوری در طراحی لنزهای Noctilux
کتاب جدید لایکا بیش از هر چیز بر تکامل فنی و اپتیکی این خانواده لنز تمرکز دارد. نخستین عضو این مجموعه، Noctilux 50mm f/۱.۲ بود که در سال ۱۹۶۶ معرفی شد.
این لنز از دو سطح آسفریکال بهره می‌برد که برای نخستین بار در صنعت اپتیک، به‌صورت تولید انبوه ساخته شده بودند. ساخت هر نمونه به دقت و مهارت دستی زیادی نیاز داشت و در مجموع کمتر از ۲۰۰۰ دستگاه از آن تولید شد.
مدل بعدی که با طراحی دکتر والتر ماندلر در شهر میدلند کانادا توسعه یافت، تنها عضو این خانواده بود که از سطوح آسفریکال استفاده نمی‌کرد. این لنز با هفت عنصر اپتیکی صیقلی‌شده به روش سنتی و یک نوع شیشه ویژه، به دیافراگم بسیار باز f/۱ دست پیدا کرد.
بیشتر بخوانید: لنز نمونه منحصربه‌فرد لایکا که جانی آیو طراحی کرده، به حراج گذاشته می‌شود
در ادامه این مسیر، Noctilux 50mm f/۰.۹۵ ASPH معرفی شد؛ لنزی که از مرز دیافراگم f/۱ عبور کرد، مرزی که تا پیش از آن دست‌نیافتنی به نظر می‌رسید.
پس از آن، مدل Noctilux 75mm f/۱.۲۵ ASPH با فاصله کانونی ۷۵ میلی‌متر به این خانواده اضافه شد. این لنز با توجه به ویژگی‌های اپتیکی و فاصله کانونی خود، برای عکاسی پرتره طراحی شده بود.
جدیدترین فصل این تاریخچه نیز به Noctilux 35mm f/۱.۲ اختصاص دارد؛ نخستین لنز این خانواده با فاصله کانونی ۳۵ میلی‌متر که رویکرد Noctilux را به دنیای لنزهای واید گسترش داد.
کتابی فراتر از تاریخچه لنزها
این کتاب ۲۴۰ صفحه‌ای تنها به معرفی مدل‌های مختلف Noctilux محدود نمی‌شود. بخش‌هایی از آن به تاریخچه فناوری ساخت سطوح آسفریکال، مسیر توسعه این فناوری از نخستین نمونه‌ها تا روش‌های تولید امروزی و گفت‌وگو با اعضای آزمایشگاه تحقیقاتی Noctilux اختصاص دارد.
همچنین مجموعه‌ای از جستارهای تصویری (Photo Essays) از شش عکاس شناخته‌شده در آن منتشر شده است:
- آنا ماریا آرِوالو گوسن (Ana María Arévalo Gosen)
- آلیسا مارتینووا (Alisa Martynova)
- جیسون رومن (Jason Roman)
- فرانسوا روسو (François Rousseau)
- پائولو روورسی (Paolo Roversi)
- ساتورو واتانابه (Satoru Watanabe)
علاوه بر این، کتاب شامل مروری بر تمام لنزهای مانت M در تاریخ لایکا است؛ مجموعه‌ای که برای علاقه‌مندان به تاریخ عکاسی و فناوری اپتیک می‌تواند ارزش مستند و پژوهشی داشته باشد.
رونمایی هم‌زمان با نمایشگاهی در آلمان
مراسم رونمایی از کتاب در تاریخ ۲۷ نوامبر ۲۰۲۶، در شهر وتسلار آلمان و هم‌زمان با برگزاری حراج Leitz Photographica Auction برگزار خواهد شد.
لایکا به همین مناسبت نمایشگاهی با عنوان ۶۰ Years of Noctilux نیز در فضای ورودی محل برگزاری حراج افتتاح می‌کند. در این نمایشگاه، پنج نمونه از لنزهای قدیمی و جدید Noctilux به همراه مجموعه‌ای از تصاویر و اسناد مرتبط به نمایش درمی‌آیند تا بازدیدکنندگان بتوانند تاریخچه این خانواده لنز را از نزدیک مرور کنند.
کتاب Noctilux از ۲۷ نوامبر در فروشگاه‌های حضوری و آنلاین لایکا و همچنین فروشگاه اینترنتی LFI عرضه خواهد شد. قیمت اعلام‌شده برای آن ۷۵ دلار است.