دیزنی در آستانه یک تغییر بزرگ در شیوه تولید انیمیشنهای خود قرار دارد؛ تغییری که ممکن است به دوران سلطه سبک سهبعدی واقعگرایانه این استودیو پایان دهد. این رویکرد تازه قرار است امکان ترکیب مدلسازی سهبعدی با تکنیکهای تصویرسازی دوبعدی و نقاشی دستی را فراهم کند؛ بهطوریکه هر فیلم بتواند هویت بصری مستقل و متفاوتی داشته باشد.
به نظر میرسد بخشی از مخاطبان دیزنی دیگر چندان با سبک بصری رایج این استودیو ارتباط برقرار نمیکنند. انتقادهایی مانند شباهت بیش از حد چهره شخصیتها در انیمیشنهای مختلف، فاصله گرفتن ظاهر فیلم Hexed از طراحیهای مفهومی اولیه و بحثهای همیشگی درباره بازسازیهای لایو اکشن، همگی نشانههایی از این نارضایتی هستند. عملکرد ضعیف فیلم Moana نیز بار دیگر بحث درباره فرمول تکراری تولیدات اخیر دیزنی را داغ کرده است.
این خستگی مخاطبان در رویداد D23 امسال هم بهوضوح دیده شد. خبرهایی مانند بازگشت انیمیشن دوبعدی، هرچند در قالب ترکیب با لایو اکشن در مجموعه نوستالژیک Oswald، با استقبال زیادی روبهرو شدند. همچنین معرفی پروژه Disney’s Clay که قرار است با وجود استفاده از فناوری CGI، ظاهری شبیه انیمیشنهای خمیری داشته باشد، توجه بسیاری را جلب کرد.
اما ظاهراً Clay قرار نیست تجربهای مستقل و استثنایی باشد. دیزنی در حال آمادهسازی یک مسیر تازه برای تولید انیمیشن است؛ مسیری که پس از اکران Hexed آغاز خواهد شد و میتواند فصل جدیدی در تاریخ بصری این استودیو رقم بزند.
ترکیب انیمیشن سهبعدی و طراحی دستی
دیزنی یک خط تولید انیمیشن (Animation Pipeline) جدید توسعه داده که به هنرمندان اجازه میدهد سبکهای هنری متنوعی را روی مدلهای سهبعدی پیادهسازی کنند. این فناوری میتواند جایگزینی برای ظاهر واقعگرایانه و نسبتاً یکدستی باشد که در سالهای اخیر، بهویژه با آثار پیکسار، به جریان غالب انیمیشن سهبعدی تبدیل شده است.
هدف این است که هر فیلم، متناسب با داستان و فضای خود، زبان بصری منحصربهفردی داشته باشد. نخستین نمونه جدی این رویکرد را میتوان در انیمیشن کوتاه Lilo & Scratch مشاهده کرد.
این انیمیشن کوتاه قرار است همزمان با اکران سینمایی Hexed به نمایش درآید و نخستین انیمیشن کوتاه سینمایی استودیو انیمیشن والت دیزنی پس از پنج سال محسوب میشود.
داستان درباره شخصیت محبوب و آبیرنگ استیچ است که این بار باید با ورود گربهای بازیگوش به نام اسکرچ (Scratch) کنار بیاید. فاون ویراسونتورن و مالکوم پیرس نویسندگی و کارگردانی این اثر را برعهده دارند. مایا کیلوا نیز بار دیگر در نقش لیلو صداپیشگی میکند؛ نقشی که پیشتر در فیلم لایو اکشن Lilo & Stitch محصول ۲۰۲۵ ایفا کرده بود. کریس سندرز هم دوباره بهجای استیچ صحبت میکند.
نکته جالب در ساخت این اثر، شیوه ترکیب تکنیکهای مختلف است. اگرچه فیلم با استفاده از مدلهای سهبعدی و فناوری انیمیشن کامپیوتری ساخته شده، اما عناصر طراحی دستی و دوبعدی در کنار آن قرار گرفتهاند. نتیجه، سبکی ترکیبی است که از نظر بصری شباهت قابلتوجهی به انیمیشن اصلی Lilo & Stitch محصول سال ۲۰۰۲ دارد.

بازگشت نقاشی آبرنگ به انیمیشن دیزنی
جرمی سیکورسکی، سرپرست جلوههای بصری دیزنی، میگوید توسعه این خط تولید جدید حاصل تجربههایی است که استودیو در پروژههای کوتاهی مانند Paperman و Once Upon a Studio انجام داده است.
این رویکرد البته مختص دیزنی نیست. پیکسار نیز در حال بررسی مسیر مشابهی است؛ همانطور که در تریلر انیمیشن Gatto میتوان نمونههایی از آن را دید.
در این شیوه، محیطها، شخصیتها و صحنهها ابتدا بهصورت سهبعدی مدلسازی و متحرکسازی میشوند تا عمق فضایی، نورپردازی و حرکت دوربین حفظ شود. سپس برخی شخصیتها، جزئیات و عناصر تصویری با طراحی دستی اجرا میشوند و در کنار ساختار سهبعدی قرار میگیرند.
دیزنی اعلام کرده است حدود ۲۵ درصد از پسزمینههای Lilo & Scratch از نقاشیهای آبرنگ نسخه اصلی Lilo & Stitch اقتباس شدهاند. علاوه بر این، بیش از دوازده پسزمینه جدید نیز با مشارکت هنرمندانی مانند تیا کراتر و لری وو طراحی شده است.
برخی از این آثار با نرمافزار فتوشاپ و با هدف بازآفرینی ظاهر آبرنگ نقاشی شدهاند و برخی دیگر بهصورت کاملاً دستی روی کاغذ اجرا شدهاند.
ترکیب این نقاشیها با پسزمینههای دیجیتال و گسترش محیطهای سهبعدی، به سازندگان اجازه داده است حالوهوای بصری انیمیشن سال ۲۰۰۲ را حفظ کنند؛ بدون آنکه از امکانات و انعطافپذیری فناوریهای جدید چشمپوشی کنند.
پایان یک سبک آشنا در دیزنی؟
جرد بوش، مدیر ارشد خلاقیت استودیوی انیمیشن دیزنی، در گفتوگویی که در حاشیه مراسم Governors Awards در لسآنجلس انجام شد، تأیید کرده است که تمام انیمیشنهای سینمایی اورجینال دیزنی از پروژه Clay به بعد، از این رویکرد جدید بهره خواهند برد.
البته این به معنای بازگشت تمام آثار به سبک انیمیشنهای دوبعدی کلاسیک نیست. منظور دیزنی بیشتر آزادی عمل در انتخاب زبان بصری است؛ بهگونهای که هر فیلم بتواند ظاهر و شخصیت هنری کاملاً متفاوتی داشته باشد.
بوش میگوید فیلمهایی مانند Zootopia 3 و Frozen 3 همچنان از همان سبک بصری آشنایی پیروی خواهند کرد که مخاطبان انتظار دارند؛ اما احتمالاً Hexed آخرین انیمیشن اورجینال دیزنی با سبک هنری شناختهشده این استودیو خواهد بود.
او در اینباره تأکید کرده است که دیزنی قصد دارد وارد قلمروهای تازهای شود و سبکهای هنری بسیار متفاوتی را تجربه کند.
چرا دیزنی به دنبال تغییر است؟
این تصمیم را میتوان واکنشی به تغییر سلیقه مخاطبان و فرسودگی فرمولهای بصری و روایی سالهای اخیر دانست.
از یک سو، استقبال از برخی بازسازیهای لایو اکشن، مانند The Jungle Book و Lilo & Stitch، نشان داد که این فرمول هنوز ظرفیت موفقیت دارد؛ اما واکنشهای ضعیفتر به آثاری مانند Moana، Snow White و Mulan از کاهش جذابیت این رویکرد حکایت میکند.
از سوی دیگر، سبک سهبعدی واقعگرایانهای که زمانی نماد نوآوری در انیمیشن بود، حالا برای بخشی از مخاطبان تکراری و قابل پیشبینی به نظر میرسد.
مخاطبان قدیمیتر همچنان به انیمیشنهای دوبعدی و حسوحال نقاشیهای دستی علاقه دارند؛ درحالیکه نسل جوانتر به دنبال تجربههای بصری تازه است. فناوری جدید دیزنی میتواند امکان پاسخگویی به هر دو گروه را فراهم کند.
مزیت مهم این روش، حفظ سرعت و انعطافپذیری تولید سهبعدی است. در انیمیشن سنتی دوبعدی، حتی تغییر نسبتاً کوچکی در یک صحنه ممکن است به طراحی مجدد بخش بزرگی از تصاویر نیاز داشته باشد. اما در ساختار سهبعدی، تغییر محیط، شخصیتها، اشیا و زوایای دوربین بسیار سادهتر و سریعتر انجام میشود.
به این ترتیب، دیزنی میتواند آزادی هنری انیمیشنهای دستی را با امکانات فنی و سرعت تولید CGI ترکیب کند؛ بدون آنکه به اصول بنیادین انیمیشن خود پشت کند.
با این حال، یک پرسش جالب باقی میماند: آیا ممکن است ده سال دیگر، مخاطبان برای همین سبک سهبعدی دیزنی که امروز برخی آن را تکراری و کلیشهای میدانند، دلتنگ شوند؟
انیمیشن Hexed قرار است ۲۵ نوامبر اکران شود و انیمیشن کوتاه Lilo & Scratch پیش از نمایش آن روی پرده خواهد رفت.




