بعضی کاربران هنوز هم بازطراحی قبلی Instagram را که ۱۰ سال پیش انجام شد، فراموش نکرده‌اند. جایگزین شدن آیکون دوربین واقع‌گرایانه و اسکیومورفیک با یک طراحی تخت و ساده، تغییر مسیر این اپلیکیشن را تثبیت کرد؛ اینستاگرام دیگر صرفاً محلی برای بازی با فیلترهای قدیمی عکس نبود و به بستری برای فعالیت اینفلوئنسرها، ویدئوهای ورزشی، نقل‌قول‌های شبه‌فلسفی و البته حجم زیادی تبلیغات تبدیل شد.
دلیل بازطراحی جدید لوگوی اینستاگرام که این هفته معرفی شد، در ابتدا چندان روشن نبود. آدام موسری، مدیر اینستاگرام، درباره این تغییر گفته است که «زمان یک تازه‌سازی فرا رسیده»، صرفاً به این دلیل که ۱۰ سال از بازطراحی قبلی گذشته است؛ استدلالی که شاید بتوان آن را یکی از بدترین دلایل ممکن برای تغییر هویت بصری یک برند دانست.
اما با بررسی توضیحاتی که اینستاگرام درباره لوگوی جدید ارائه کرده، تصویر روشن‌تر می‌شود. با این حال، کاربران ظاهراً خیلی زود به یک نتیجه رسیده‌اند: طراحی جدید دیگر چندان شبیه اینستاگرام نیست.
لوگوی جدید اینستاگرام؛ یا «اینستاگزم»؟
اینستاگرام می‌گوید لوگوتایپ جدید با هدف تقویت سه مفهوم «سادگی، خلاقیت و ارتباط» طراحی شده است. هدف این بوده که لوگو همچنان حال‌وهوای آشنای اینستاگرام را حفظ کند، اما هم‌زمان برند را به آینده ببرد و در عین حال ریشه‌های آن را نیز یادآوری کند.
این پلتفرم متعلق به متا می‌گوید تیم طراحی آن «صدها مسیر مختلف» را بررسی کرده است؛ از حروف تمام‌حروف بزرگ و ایده‌های مختلف مبتنی بر دوربین گرفته تا دست‌خط واقعی. در نهایت، تیم به ایده استفاده از یک تایپ‌فیس اسکریپت بازگشت؛ رویکردی که به گفته اینستاگرام، حس گرم‌تر و شخصی‌تری ایجاد می‌کند.
جاسمین پروبست، مدیر طراحی محصول اینستاگرام، می‌گوید:
«اسکریپت بازتابی از فردیت است و به همین دلیل ارجاع به آن انتخاب درستی به نظر می‌رسید. لوگوتایپ جدید جسورانه‌تر و ساده‌تر است و در عین حال، عناصر غیرمنتظره‌ای دارد. این طراحی به بیان فردی و صدای شخصی اشاره می‌کند؛ مفاهیمی که همیشه بخشی از هویت اینستاگرام بوده‌اند.»
رنگ‌های شناخته‌شده اینستاگرام نیز کاملاً کنار گذاشته نشده‌اند. در کنار لوگوتایپ جدید، یک سیستم هویت بصری تازه شکل گرفته است. لوگوی دوربین همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد و گرادیان رنگی معروف اینستاگرام نیز باقی می‌ماند، اما قرار است استفاده از آن ظریف‌تر و کنترل‌شده‌تر باشد.
اینستاگرام همچنین از بازطراحی عناصر حرکتی و رابط کاربری خبر داده است. در بخش تایپوگرافی نیز نسخه به‌روزشده‌ای از Instagram Sans ارائه شده و دو تایپ‌فیس جدید با نام‌های Instagram Pen، بر پایه دست‌خط، و Instagram Mono به سیستم بصری اضافه شده‌اند.
با این حال، برای بخشی از کاربران این تغییر نمونه‌ای از چیزی است که در دنیای طراحی هویت بصری از آن با عنوان «Blanding» یاد می‌شود؛ جایی که حتی لوگوی اینستاگرام نیز شروع می‌کند به شبیه شدن به هویت بصری عمومی و تکراری برندهای مد.
لوگو ساده‌تر و جسورانه‌تر شده، اما آیا هم‌زمان پیچیده‌تر هم نیست؟ طراحی از فرم اسکریپت فاصله گرفته، اما در بخش‌هایی به سراغ فرم‌های دشوارتر و پیچیده‌تر نوشتار دست‌نویس رفته است؛ آن هم در شرایطی که نسل Z اساساً با تایپوگرافی اسکریپت چندان راحت نیست.
واکنش کاربران نیز به شکل قابل توجهی روی خوانایی لوگوتایپ متمرکز شده است. یکی از کاربران در پاسخ به پست آدام موسری نوشته است: «Instaguam؟» کاربر دیگری آن را «Instagwam» نامیده و گفته این همان چیزی است که یک کودک نوپا ممکن است تلفظ کند. شخص دیگری هم «InstagZam» را پیشنهاد کرده است؛ برداشتی که به‌نظر می‌رسد در میان شوخی‌های کاربران محبوب‌تر شده است.
شاید البته برای قضاوت زود باشد. اینستاگرام در سال ۲۰۱۰ با لوگویی اسکیومورفیک راه‌اندازی شد که کوین سیستروم، یکی از بنیان‌گذاران شرکت، آن را با الهام از یک دوربین پولاروید قدیمی طراحی کرده بود. آن زمان رقبای اصلی اینستاگرام تیک‌تاک یا اسنپ‌چت نبودند، بلکه اپلیکیشن‌های عکاسی با فیلترهای رترو، مانند Hipstamatic، بودند.
در سال ۲۰۱۶، اینستاگرام آن لوگو را با یک نماد تخت و گرادیان نئونی جایگزین کرد. واکنش کاربران در آن زمان چندان مثبت نبود. اما حالا، پس از گذشت ۱۰ سال، می‌توان گفت این تغییر از نظر ساختن یک برند قدرتمند، موفقیت بزرگی بوده است. آیکون اینستاگرام به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای اپلیکیشن‌ها تبدیل شده و همچنان به‌راحتی از سایر رقبا قابل تشخیص است.
اینستاگرام در توضیحات رسمی خود درباره هویت جدید، به‌نوعی تلاش برای بازگشت به گذشته را نیز نشان می‌دهد؛ بازگشت به دوره‌ای که این پلتفرم محلی برای اشتراک‌گذاری خلاقیت‌های شخصی و لحظه‌های خودجوش میان دوستان بود. در کنار این رویکرد، به نظر می‌رسد برند می‌خواهد بخشی از وجه حرفه‌ای و جذابیت بصری اولیه خود را نیز احیا کند؛ شاید تلاشی برای فاصله گرفتن از حجم عظیم محتوای کم‌کیفیت تولیدشده با هوش مصنوعی که شبکه‌های اجتماعی را فرا گرفته است.
مشکل اینجاست که رسیدن به چنین هدفی، احتمالاً به چیزی بسیار بیشتر از تغییر یک لوگو نیاز دارد.
حالا باید دید کاربران به مرور با لوگوتایپ جدید کنار می‌آیند یا نه؛ و آیا اینستاگرام توانسته کاری ظاهراً غیرممکن انجام دهد: طراحی هویتی که هم عمومی‌تر و کم‌تمایزتر به نظر برسد و هم خوانایی کمتری داشته باشد.