شب موزه آمستردام ۲۰۲۶؛ هویتی بصری در مرز واقعیت و خیال

رویداد «شب موزه آمستردام ۲۰۲۶» روز ۷ نوامبر با مشارکت بیش از ۶۵ موزه برگزار شد. هم‌زمان با این رویداد فرهنگی، هویت بصری تازه‌ای با الهام از سوررئالیسم و دیوراماهای تاریخی قرن هفدهم طراحی شد که تجربه پرسه‌زدن شبانه در شهر و کشف اتفاق‌های پیش‌بینی‌نشده را به تصویر می‌کشد. این کمپین با استفاده از ترکیب عکاسی، تصویرسازی و انیمیشن، فضایی خیال‌انگیز خلق کرده است؛ جایی که اشیایی مانند کلید، ساعت و مشعل در ترکیب‌هایی نامتعارف و پرسپکتیوهایی غیرمنتظره ظاهر می‌شوند.

رویداد سالانه «شب موزه آمستردام» در ۷ نوامبر ۲۰۲۶ با حضور بیش از ۶۵ موزه برگزار شد. این رویداد فرهنگی که فرصتی برای بازدید شبانه از موزه‌ها و فضاهای هنری شهر فراهم می‌کند، امسال با کمپینی متفاوت و هویتی بصری الهام‌گرفته از سوررئالیسم همراه بود. در این مجموعه، اشیایی مانند کلید، ساعت و مشعل در ترکیب‌هایی نامتعارف و پرسپکتیوهایی غیرمنتظره به تصویر درآمده‌اند. طراحی این هویت بصری را استودیوی هلندی From Form برعهده داشته که برای پنجمین سال متوالی با این رویداد همکاری می‌کند.

یک شب، یک شهر و ایده پرسه‌زدن

نقطه شروع طراحی کمپین، مفهوم «نوکتورن» (Nocturne) در موسیقی کلاسیک بود؛ قطعه‌ای با حال‌وهوای شبانه، رؤیایی و تأمل‌برانگیز. تیم From Form از این مفهوم برای ساخت فضایی رازآلود استفاده کرد. ایده اصلی، نمایش آمستردام به‌عنوان هزارتویی بزرگ بود؛ شهری که در آن برخوردهای غیرمنتظره اغلب زمانی اتفاق می‌افتند که بازدیدکننده مقصد یا برنامه مشخصی ندارد.

ساختار خود رویداد نیز با این ایده تناسب دارد. مخاطبان می‌توانند میان بیش از ۶۵ موزه، از ریکس‌موزه تا موزه‌های علمی، باغ‌های گیاه‌شناسی و گالری‌های عکاسی جابه‌جا شوند و در کارگاه‌ها و اجراهای مختلف شرکت کنند. کمپین این تنوع را به بخشی از تجربه شبانه شهر تبدیل می‌کند؛ فرصتی برای انتخاب مسیرهای شخصی و مواجهه با اتفاق‌هایی که از پیش برنامه‌ریزی نشده‌اند.

دیوراماهای قرن هفدهم و تصویرسازی یک جهان سوررئال

یکی از منابع اصلی الهام پروژه، دیوراماهای مینیاتوری قرن هفدهم است؛ فضاهایی که با استفاده از مقیاس و پرسپکتیو، تصویری فشرده از جهان می‌سازند. تیم طراحی از شگردهایی مانند پرسپکتیو اجباری و تغییر تناسبات بهره گرفته تا در تصاویر، حس ناآشنایی ایجاد کند.

ارجاع به نقاشی‌های قرن هفدهم در طراحی چهره‌ها نیز دیده می‌شود. پیشانی‌ها و گردن‌های کشیده و چشم‌های بزرگ‌تر، از ویژگی‌هایی هستند که در برخی از این نقاشی‌ها وجود دارند و در شکل‌گیری ظاهر شخصیت‌های کمپین مورد توجه قرار گرفته‌اند. در کنار این چهره‌ها، اشیایی مانند کلید، ساعت و مشعل از جایگاه و کارکرد معمول خود فاصله می‌گیرند و در ترکیب‌هایی نامتعارف قرار می‌گیرند.

بازی با زمان و پرسپکتیو

تغییر مقیاس و پرسپکتیو، یکی از ابزارهای اصلی کمپین برای برهم‌زدن ادراک معمول مخاطب است. اشیا در نسبت‌های غیرمنتظره کنار هم قرار می‌گیرند و فاصله و اندازه آن‌ها دیگر از قواعد آشنای فضای واقعی پیروی نمی‌کند. حاصل، تصاویری است که عناصرشان قابل تشخیص‌اند، اما روابط میان آن‌ها حالتی غیرواقعی دارد.

این بازی بصری با مضمون رویداد نیز ارتباط پیدا می‌کند. همان‌طور که بازدیدکننده در شهر از یک موزه به موزه دیگر می‌رود و مسیر خود را در جریان شب انتخاب می‌کند، تصاویر کمپین نیز به‌جای ارائه یک روایت خطی، نگاه را میان عناصر مختلف جابه‌جا می‌کنند.

انیمیشن‌هایی ساخته‌شده از عکس

انیمیشن‌های کمپین با کنار هم قرارگرفتن عکس‌ها ساخته شده‌اند، نه با استفاده از نماهای فیلم‌برداری‌شده. این شیوه، حرکت را به توالی تصویرهای ثابت تبدیل می‌کند و با فضای گسسته و رؤیاگونه پروژه هماهنگ است.

طراحی صوتی نیز از همین فضای شبانه پیروی می‌کند. در آن از صداهایی مانند نوای چنگ، صدای جغد و زنگ استفاده شده است. ترکیب تصویر متحرک و صدا، هویت بصری را از پوسترها و تصاویر ثابت فراتر می‌برد و آن را به تجربه‌ای چندرسانه‌ای تبدیل می‌کند.

پنجمین سال همکاری From Form با شب موزه آمستردام

From Form در سه دوره نخست همکاری با شب موزه آمستردام، هویت رویداد را بر پایه ساختار فلیپ‌بوک طراحی کرده بود. این روند از سال ۲۰۲۴ تغییر کرد و استودیو تصمیم گرفت برای هر دوره، زبان بصری تازه‌ای در نظر بگیرد.

در سال ۲۰۲۴، تجربه حسی حرکت در زمان و مکان محور اصلی طراحی بود و در سال ۲۰۲۵، مفهوم لذت جمع‌آوری و کلکسیون‌کردن در مرکز توجه قرار گرفت. کمپین ۲۰۲۶ نیز با تمرکز بر پرسه‌زدن و کشف، مسیر دیگری را دنبال می‌کند.

در این پروژه، طراحی گرافیک صرفاً اطلاعات مربوط به یک رویداد فرهنگی را منتقل نمی‌کند؛ بلکه پیش از ورود مخاطب به موزه‌ها، تصویری از حال‌وهوای آن شب ارائه می‌دهد. پیوند منابع تاریخی با عکاسی، پرسپکتیوهای غیرمعمول و انیمیشن، ابزارهایی هستند که From Form برای بیان مفهوم کشف و تجربه پیش‌بینی‌نشده به کار گرفته است.