نگاهی به پوسترهای عباس سارنج/ مرور هفته گرافیک ۹۳

روز جهانى دیزاین و رویداد «هفته گرافیک تهران» نزدیک است. به همین مناسبت و طبق قولى که داده بودیم، با مطالب متنوع به پیشواز این رویداد مى‌رویم. به سراغ دوستانى که سال گذشته سهمى در این رویداد داشتند و طراحانى که در سال هاى گذشته به سهم خود نقشی در پیشرفت گرافیک ایران ایفا کرده‌اند. یادآورى رویدادها، ارزش گذارى و تلاشی است براى فراموش نکردن چیزهایى که دوست داریم و به آن عشق مى ورزیم:

عباس سارنج طراح گرافیک قدیمی به دلیل کسالت با بازنشستگی زودهنگام از سال ۱۳۷۷ در انزوایی خود خواسته در روستایی نزدیک تهران گوشه گرفته و فقط به کار نقاشی دل بسته و به قول خودش از تمامی روزمره‌گی‌ها و جنجال‌های هنری و غیرهنری و آلودگی‌های شهری به آرامش و تنهایی پناه برده است.

عباس سارنج متولد خرداد ۱۳۲۵ در شهر زیبا و تاریخی اصفهان است. اگر چه در خانواده‌ای همه اهل موسیقی که بسیاری از ایشان از نوازندگان چیره‌دست و برجسته و مهم موسیقی ایرانی هستند بزرگ شده، اما از کودکی علاقه‌اش را به نقاشی و مجسمه سازی بروز داده و پس از دوران ابتدایی خود را به هنرستان هنرهای زیبای اصفهان می‌رساند. اگر چه کتاب و کتابخوانی‌‌های فراوان یا به قول خودش مسابقه‌ی کتابخوانی با دوستان، او را با ادبیات ایران و جهان آشنا کرده و می‌توانسته همچون برادر بزرگتر به ادبیات و زبان پناه برد، شوق نقاشی غلبه‌ی بیشتری می‌کند تا در سال ۱۳۴۴ از هنرستان فارغ‌التحصیل و در همان سال در کنکور دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران پذیرفته و به کارگاه استاد حمیدی وارد می‌شود.

42 P159
سر پرشور و نوجوی او که شیوه‌های سنتی آموزش را برنمی‌تابد از هنرستان تا دانشگاه او را نوگرا می‌پرورد و پایداری‌اش در شیوه‌های امپرسیونیسم و فوویسم به جای ساخت و سازهای کهنه، توجه استادان تحصیل کرده را برمی‌انگیزد. وقتی استادان کارهای دانشجویی او را تائید می‌کنند با جرأتی افزون راه و روش نقاشی نوین را پی می‌گیرد.
نوجویی‌های او و شناختش از گرافیک معاصر که قبلاً با آثار تصویرسازی در کتاب هفته، تلنگر خورده بود در سال دوم با حضور مرتضی ممیز و اضافه شدن واحد گرافیک به درس‌های نقاشی، او را به سمت طراحی گرافیک رهنمون می‌شود تا در سال ۱۳۴۶ با معرفی ممیز و حضور در آژانس تبلیغاتی «فاکوپا» به سرپرستی فرهاد هرمزی آیندهاش در رشته‌ی گرافیک رقم میخورد.
با بسیاری از طراحان بنام آشنا و نزدیک میشود و می‌آموزد و طراحی گرافیک، حرفه‌ی اصلی او می‌شود و تا آغاز دوران بازنشستگی در اداره فعالیت‌های فوق برنامه دانشگاه تهران، فرهنگسرای نیاوران، تالار رودکی، مرکز هنرهای تجسمی و مرکز هنرهای نمایشی مشغول به کار میشود.
از سال ۱۳۵۱ علاوه بر آموزش طراحی و نقاشی، تهیه و تولید بروشورها و پوسترهای تئاتر ۲۱ نمایشگاه پربیننده و مهم از آثار کاریکاتور، طنز نگاری و عکاسی از هنرمندان برجسته‌‌ی ایران و جهان را برگزار می‌کند.
فعالیت پر ثمر دیگر سارنج، چاپ و نشر پوستر و آلبوم از مشاهیر ادب و هنر ایران و جهان است، همراه ارائه‌ی مختصری از زندگی‌نامههای ایشان که دانشجویان بسیاری خواستار و خریدار آنها می‌شوند و همچنین تدارک نمایش فیلم از زندگی هنرمندان و ترتیب سخنرانی‌های اساتید معتبر در تمام زمینه‌های هنری، او خود مینویسد: «مخلص کلام اینکه تالار عبید تمام هم و کوشش خود را درباره‌ی مسئولیتی که برای بالا بردن دانش و بینش هنری بازدیدکننده‌ها و علاقه‌مندان بود، انجام داد و … »

44 P4175  36 P3164  37 P2445
عباس سارنج در طول زندگی پربار خود تاکنون بیش از ۳۰ نمایشگاه فردی و جمعی در ایران و جهان برگزار کرده که تعدادی از آنها به شرح زیر است:
۱۳۴۷ تالار نقش، تهران/ ۱۳۴۸ تالار نقش، تهران/ ۱۳۵۰ دانشکده هنرهای زیبا تهران/ ۱۳۵۲ تالار فرهنگ، مسجد سلیمان/ ۱۳۵۴ تالار قندریز، تهران/ ۱۳۵۵ گالری لوترک، تهران/ ۱۳۵۵ پنجاه سال گرافیک ایران، تهران/ ۱۳۵۶ نمایشگاه بین المللی کاریکاتور، تهران/ ۱۳۵۶ تالار قندریز، تهران/ ۱۳۵۷ نخستین نمایشگاه هنر گرافیک آسیا، تهران/ ۱۳۶۴ دومین بینال هنر، آسیا داکا/ ۱۳۶۵ موزه هنرهای معاصر، تهران/ ۱۳۶۵ سومین بینال هنر، آسیا داکا/ ۱۳۶۶ اولین نمایشگاه دوسالانه گرافیک طراحان، تهران/ ۱۳۶۸ دومین نمایشگاه دوسالانه گرافیک طراحان، تهران/ ۱۳۶۹ گالری افرند، به مناسبت بزرگداشت هزارمین سال شاهنامه فردوسی، تهران / ۱۳۷۲ گالری آریا، تهران/ ۱۳۷۳ گالری بامداد، تهران/ ۱۳۷۳ خانه ایران، پاریس، فرانسه/ ۱۳۷۸ گالری الهه، تهران/ ۱۳۸۲ نمایشگاه جشن مهرگان، اورنج کانتی، کالیفرنیا/ ۱۳۸۳ گالری الهه، تهران/ ۱۳۸۶ گالری ماه مهر، تهران
عباس سارنج اگر چه در انزوا است؛ اما همچنان با تیزهوشی هنر و جامعه را نقد میکند و مراقب است و پرکار نقاشی میکند. خود را به بالای کوه‌ها میرساند و زمین را زیر پای خود مینوردد. همچنان دوران جوانی قله‌ها و بلندی‌ها را از آن و لایق خود، هنر و انسان معاصر میخواهد.

ابراهیم حقیقی

06 P437 02 P4165 48 P4184 ddd 07 P4169 08 P4183 34 P4172  25 P4168  27 P2442  29 P4164 20 P485  21 P4000  23 P428  14 P638  16 P287  18 P288  10 P727  12 P4162  04 P4160