با عرضه خودروی کوییک با استایلی مدرن که به جرات می توان آن را زیباترین و به روزترین طرح عقب خودرو در میان خودروهای تولید داخل تاکنون قلمداد نمود، به نظر می رسید حرکتی در حوزه توسعه محصول در گروه سایپا آغاز شده است و کوییک طلایه‌دار این حرکت است.
حرکتی که دربازدید سال ۱۳۹۴ معاونت علمی ریاست جمهوری دکتر ستاری از مرکز تحقیقات سایپا و نوید طراحی و توسعه محصولات جدید سایپا بر روی مگاپلتفرم سایپا رسانه ای گردید اگرچه که وعده تولید و عرضه محصولات از سال ۱۳۹۵ تا کنون با سپری شدن قریب به پنج سال از زمان وعده داده شده در آن بازدید هنوز محقق نشده است.
به هرصورت در تاریخچه توسعه محصولات خودروسازان داخلی می‌توان خودروی کوییک را نقطه مهمی دانست زیرا علاوه بر قدمی رو به جلو از منظر استایل، از منظر فیچرها نیز اولین خودروی داخلی محسوب می شد که همزمان به امکاناتی نظیر گیربکس اتوماتیک CVT،فرمان برقی،سیستم کنترل پایش بادتایر، کروز کنترل، سیستم محدودکننده سرعت و… مجهز میشد (اگرچه تولید آن نسخه کامل هم دیری نپایید!)
اما غیر از حرکتهای منقطع مذکور به نظر می رسد نوعی عقب گرد را در نسخه‌های جدید کوییک شاهد هستیم!
داستان از اینجا شروع میشود که در محصول کوییک، سایپا، نامی هوشمندانه را برای محصول انتخاب نمود نامی که علاوه بر آنکه تداعی کننده سرعت در زبان لاتین است اما اشاره به روستایی در حوالی کرمانشاه دارد (روستایی که سایپا در آن احداث مدرسه ای را نیز به انجام رساند ) بگذریم از آنکه این نام با هم‌آوایی نزدیک به یکی از موفقترین محصولات گروه رنو-نیسان دربازارهای جهانی یعنی رنوکویید از آن جهت نیز چالش برانگیز محسوب می شود و همه اینها البته حکایت از نامگذاری حسابشده از سوی خودروساز دارد .
سایپا در نام نوشت پشت خودرو نیز از یکی از برجسته ترین طراحان گرافیک ایران بهره گرفت اگرچه رسماً هیچگاه از سوی سایپا نام طراح لوگوتایپ اعلام نگردید اما تقدیر از “دامون خانجانزاده ” در اختتامیه پنجمین جایزه سرونقره ای بخاطر طراحی فونت کوییک پرده از صاحب اثر مذکور برداشت.
دامون خانجانزاده یکی از سرشناس ترین طراحان گرافیک ایران در حوزه طراحی فونت فارسی محسوب میگردد. او از شاگردان بارز مرتضی ممیز است همان گرافیست برجسته ای که نشان سایپا ،یادگار ممتازش محسوب میگردد.
طراحی نام نوشت فارسی برای محصولات داخلی به خودی خود چالش بزرگی محسوب می شود چرا که بسیاری از طراحان گرافیک کشور اگرچه در عرصه هنری (طراحی پوستر تاتر یا آلبومهای موسیقی) بسیار خوب کارکرده اند اما هم به سبب عدم ارتباط جامعه هنری کشور با بنگاههای بزرگ صنعتی و هم به دلیل تسلط فونتهای لاتین برمحصولات تجاری عملاً تجربه موفق کاربرد فونتهای فارسی در محصولات تجاری بسیار محدود است.
در صنعت خودرو که وضعیت بسیار بدتر است تجربه های خودروسازان داخلی روی محصولات پیشین بشدت ناپخته و گاها” آزاردهنده بود حال آنکه در اغلب کشورهای دنیا نام نوشت پشت خودرو با خط رایج همان کشور نگاشته می شود. فونتهای خودروهای داخلی نظیر ساینا و دنا که از منظر طراحی بشدت ابتدایی و ناپخته است.
اما در طراحی نام نوشت فارسی کوییک تلاشی رو به جلو برای دستیبابی به فونتی دارای پویایی و همخوان با مشخصات بصری محصول (خطوط خمیده پشت خودروی کوییک ) به چشم می خورد تلاشی که به نظر می رسد طراح این پروژه در دستیابی به فونتی که بتواند سرعت و شتاب را متناسب با ابعاد خودرو تداعی کند موفق بوده است .
نام نوشت طراحی شده برای خودروی کوییک سایپا
وقتی نام نوشت طراحی شده توسط دامون خانجانزاده در کنار نشان سایپا که توسط استادش مرتضی ممیز در پشت خودرو جای میگیرد نتیجه دلپذیرتر به نظر می رسد و مشتری ایرانی امیدوار می شود که پتانسیلی که در فونتهای ایرانی برای جای گرفتن بر محصولات داخلی خودروسازان وجود دارد، کم کم قابلیت تحقق یافتن می‌یابد.
بخصوص آنکه باز شرکت سایپا در آن مقطع زمانی از پتانسیل‌های این فونت در جاهای دیگر خودرو نیز بهره برد (بهر ه گیری از حرف “ک” طراحی شده در نام نوشت، به عنوان نماد شتاب برروی در همراستا با خطوط استایلی خودرو و یا برچسب‌های چسبانده شده در کنار خودرو)
اقدام عجیب سایپا!
این روزها در خیابانها شاهد آن هستیم که سایپا در اقدامی عجیب فونت فارسی را از پشت خودروی کوییک حذف کرده است (همانند همه آپشنهای دیگر نظیر گیربکس اتوماتیک و یا فرمان برقی و…که دیگر در محصول نیست!) و محصول را با فونتی عرضه کرده است که میشود با یک جستجوی ساده در وبگاهها ی لاتین پیدا نمود حتی خودروساز به خود این زحمت را نمی دهد که تکه های فونت قبلی را از جاهای مختلف خودرو(نظیر پایین آینه ها ) پاک کند و فونت لاتین را به مبتذلترین وجه ممکن ، در سایزی نامناسب به پشت خودروهای جدید خود می چسباند!
آیا به راستی این حرکت را نمی توان به عنوان نشانه ای از عقبگردی آشکار در حوزه طراحی محصول در صنعت خودروی ایران تلقی نمود، واقعاً دلیل سهل انگاری خودروسازِ داخلی نسبت به خط فارسی چیست و چرا حرکتهایی که در این حوزه آغاز می شود تداوم نمییابد؟
شاید اگر همه اینها را نشانه ای بدانیم و کنارِ به طول انجامیدن عرضه محصولاتی که وعده اش پنج سال پیش داده شده بود، بگذاریم و یا حذف فیچرهای متنوع را از محصولات این خودروساز ببینیم، دیگر باید مرثیه خوان رویایی باشیم که به نظر می رسید در خصوص این خودروسازی داخلی، شکل گرفته بود….
مطلب ارسالی از : نیما پورصمیمی
