یک فنجان قهوه با دست و پا، یک ساندویچ خندان، یک خوشه انگور چکمه‌پوش یا یک پیتزای زبان‌دراز که از جعبه بیرون می‌آید؛ اگر در چند سال اخیر به هویت بصری کافه‌ها، رستوران‌های مستقل، برندهای نوشیدنی یا حتی پادکست‌ها و برندهای مد توجه کرده باشید، احتمالاً با این شخصیت‌های عجیب و دوست‌داشتنی روبه‌رو شده‌اید.به نظر می‌رسد هر چیزی این روزها می‌تواند به یک شخصیت کارتونی تبدیل شود؛ از دانه قهوه و بطری نوشیدنی گرفته تا توپ راگبی و تخته شطرنج. اما این ترند از کجا آمده و چرا تا این اندازه فراگیر شده است؟
بازگشت یک زبان بصری صدساله
ریشه این سبک به تکنیکی در انیمیشن‌های دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ بازمی‌گردد که با نام Rubber Hose شناخته می‌شود. در این سبک، شخصیت‌ها دست و پاهایی نرم و شبیه شلنگ لاستیکی داشتند و بدون مفصل حرکت می‌کردند. بسیاری از کارتون‌های اولیه آمریکایی از همین زبان بصری استفاده می‌کردند.
نسخه امروزی این سبک البته فقط یک بازگشت ساده به گذشته نیست. آنچه امروز در بسته‌بندی‌ها و هویت‌های بصری می‌بینیم، ترکیبی است از نوستالژی آمریکایی، گرافیتی، کمیک‌های زیرزمینی، طراحی مستقل و فرهنگ تصویری اینترنت.
نتیجه این ترکیب، شخصیت‌هایی است که هم حس آشنایی دارند و هم نوعی شوخ‌طبعی و بی‌خیالی را منتقل می‌کنند؛ ویژگی‌ای که در سال‌های اخیر برای بسیاری از برندها ارزشمند شده است.
چرا برندها عاشق این سبک شده‌اند؟
بخشی از محبوبیت این رویکرد به فضای اجتماعی و فرهنگی امروز مربوط می‌شود. در دورانی که اخبار نگران‌کننده، فشارهای اقتصادی و بحران‌های مختلف به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده‌اند، بسیاری از برندها تلاش می‌کنند تصویری صمیمی‌تر و انسانی‌تر از خود ارائه دهند.
پاتریک اشمیت، طراح بریتانیایی که آثارش در هویت بصری برندهایی مانند Yard Sale Pizza دیده می‌شود، معتقد است دلیل اصلی جذابیت این سبک بسیار ساده است: مردم به چیزهایی که لبخند روی صورتشان می‌آورد نیاز دارند.
این شخصیت‌ها بیش از آنکه بخواهند حرفه‌ای یا جدی به نظر برسند، تلاش می‌کنند دوست‌داشتنی باشند. آن‌ها به برندها کمک می‌کنند از فضای خشک و رسمی فاصله بگیرند و ارتباطی احساسی‌تر با مخاطب برقرار کنند.
در عین حال، استفاده از چنین شخصیت‌هایی به نوعی به نشانه‌ای برای کسب‌وکارهای مستقل تبدیل شده است. بسیاری از مخاطبان با دیدن این سبک ناخودآگاه احساس می‌کنند با یک برند کوچک، خلاق و مستقل روبه‌رو هستند؛ حتی اگر واقعیت چیز دیگری باشد.
از ترند محبوب تا کلیشه تکراری
اما درست همان اتفاقی که برای بسیاری از ترندهای طراحی رخ می‌دهد، برای این سبک نیز در حال وقوع است.
امروز دیگر این شخصیت‌های کارتونی فقط در کافه‌ها و پیتزافروشی‌های مستقل دیده نمی‌شوند. برندهای بزرگ، شرکت‌های فست‌فشن و حتی فروشندگان محصولات آماده نیز از همین زبان بصری استفاده می‌کنند.
همزمان ابزارهایی مانند Canva، Adobe Express و اخیراً هوش مصنوعی تولید چنین تصاویری را بسیار ساده کرده‌اند. در نتیجه صدها برند مختلف به سراغ شخصیت‌هایی رفته‌اند که تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند.
بعضی از طراحان معتقدند این روند باعث شده جذابیت اولیه سبک Rubber Hose کم‌رنگ شود. آنچه زمانی نشانه‌ای از خلاقیت و هویت مستقل بود، حالا در بسیاری از موارد به یک فرمول آماده تبدیل شده است.
واکنش جدید طراحان به عصر هوش مصنوعی
در حالی که شخصیت‌های کارتونی هنوز محبوب هستند، نشانه‌هایی از ظهور یک گرایش تازه نیز دیده می‌شود.
بسیاری از تحلیلگران طراحی معتقدند برندها به‌تدریج به سمت سبک‌های دست‌سازتر حرکت خواهند کرد؛ رویکردهایی که از طراحی دستی، خطوط ناصاف، تایپوگرافی‌های خام و نقص‌های عمدی استفاده می‌کنند.
در این سبک‌ها، اشتباهات و بی‌نظمی‌ها بخشی از زیبایی کار محسوب می‌شوند. هدف، خلق تصاویری است که در برابر تولید انبوه و بی‌دردسر تصاویر توسط قالب‌های آماده و هوش مصنوعی مقاومت کنند.
اما چالش اصلی اینجاست که حتی این سبک‌های تازه نیز دیر یا زود وارد چرخه تولید انبوه خواهند شد. همان‌طور که برخی طراحان اشاره می‌کنند، هر زبان بصری موفقی سرانجام توسط ابزارهای دیجیتال و هوش مصنوعی جذب و بازتولید می‌شود.
شاید به همین دلیل باشد که ماجرا هرگز درباره یک سبک مشخص نیست؛ بلکه درباره تلاش دائمی طراحان برای پیدا کردن راهی تا جهت حفظ اصالت در دنیایی است که هر روز بیشتر از قبل به سمت تکرار و تولید انبوه حرکت می‌کند.
منبع: گاردین